ABB Otomatik Sigortaları Tipleri

ABB otomatik sigorta bilgi kitapçığına göre ayrıca K ve Z olarak adlandırılan tipler görüyoruz. 

Tip  B 

S 200 B Karakteristik Özellikler:

İşlev: Devrelerin aşırı yük ve kısa devrelere karşı korunmasında ve kontrolünde kullanılır. TN ve IT sistemlerde insanların ve uzun kabloların korunması. 

Uygulamalar : Konut, ticari ve sanayi

Standartlar : IEC/EN 60898, IEC/EN 60947-2 

Icn=6 kA 

Tip  C 

S 200 C Karakteristik Özellikler: 

İşlev: Devrelerin aşırı yük ve kısa devrelere karşı korunmasında ve kontrolünde kullanılır.

İlk devreye girme  düşük başlangıç akımı çeken direnç ve endüktif yüklerin korunması. 

Uygulamalar : Konut, ticari ve sanayi

Standartlar : IEC/EN 60898, IEC/EN 60947-2 

Icn=6 kA 

Type D 

S 200 D Karakteristik Özellikler  

İşlev: Devrelerin aşırı yük ve kısa devrelere karşı korunmasında ve kontrolünde kullanılır. 

Alçak gerilim /alçak gerilim trafolarının ve yüksek çakma gerilime sahip lamba gibi kapama esnasında yüksek ilk devreye girme akımına neden olan yüklerin devrelerinin korunması

Uygulamalar : Konut, ticari ve sanayi

Standartlar: IEC/EN 60898, IEC/EN 60947-2 

Icn=6 kA 

Tip K 

S 200 K (Güç) Karakteristik Özellikleri

İşlev: motor trafo ve yardımcı devrelerin aşırı akım ve kısadevreye karşı korunması ve kontrolünde kullanılır.

Üstünlükler: İşlevsel olarak meydana gelen  nominal akımın 8 katına kadar çıkabilen pik akımlarının istenmeyen açma yapmalarını engeller. Yüksek duyarlılıktaki termostatik bimetalik şeritli trip mekanizması sayesinde K tipi karakteristik, aşırı akım sahasında kalan ve zarar görme ihtimali olan yükler için koruma sağlar.  Bu karakteristik ayrıca kablo ve hatlar için en iyi korumayı sağlar.

Uygulamalar : Ticari ve sanayi 

Standartlar: IEC/EN 60947-2, VDE 0660 Kısım 101 

Icu=6 kA ( VDE 0660 Kısım  101 e göre ) 

Tip Z 

S 200 Z Karakteristik Özellikleri 

İşlev: Elektronik develerin zayıf ve uzun süreki aşırı akım ve kısa devrelere karşı korunması 

Uygulamalar: Ticari ve Sanayi

Standart: IEC/EN 60947-2, VDE 0660 Kısım101 

Icu=6 kA ( VDE 0660  kısım 101 e göre ) 

Yani özetle sadece B,C, ve D tip otomatik sigortayı kullanarak tam anlamıyla doğru koruma yapmış olmayız.

. 

Tip K otomatik sigortalar nominal akımın 8 katına kadar izin verirken pek çok motorun ilk kalkış akımının çoğu zaman nominal akımın 10 katına ulaşmadığını da unutmayınız.

Anti-Pompaj Rölesi

Anti pompaj rölesi kesicilerde veya tekrar kapama (recloser) sistemlerde, kapama sinyali röle ve kesicinin çalışma süresinden daha uzun süre devam etmesi halinde devreye giren bir röledir. Bu cihazın işlevi kesicinin kontaklarının ard arda sürekli açılıp kapanmasını engellemektir. Bu durum ya

1- kesici koruma röleleri tarafından açmaya götürülürken sisteme düşen bir kapama sinyali ya da

2- kesici bir arıza durumunda kapamaya götürülecek olursa, kapama sinyalinin süresi koruma rölesi ile kesici çalışma süresinin toplamından daha büyük olursa ortaya çıkabilir. 

Trip sistemi olmayan kesicilerde bu özellikte bir röleye ihtiyaç duyulmaz.

Bir kapama ve açma çevriminden sonra, kesiciye elektriksel olarak hala kapama kumandası geliyorsa kesicinin tekrar kapatmaması için kullanılan bir röle. Yani kesiciye elektriksel olarak hem kapama hem de açma sinyali gelince kesicinin özellikle arızalarda tekrar kapama yapması önlenmiş oluyor. Böylece hem arıza üzerine kapama engellenmiş oluyor hem de kesicinin kapama açma çevriminin tekrarlanması önlenerek kesicinin harap olması önlenmiş oluyor. 

Motor rölesi, kesici yayının durumunu limit (sınır) anahtarlarla tesbit edip kurma motoruna ve kapama bobinine seri bağlı yardımcı kontakları olan bir röle. Öyle ki, yay boşalınca konum değiştirirek kapalı hale gelen yardımcı kontakları kurma motoruna seri bağlı. Aynı şekilde yay kurulunca konum değiştirerek kapalı hale gelen yardımcı kontağı kapama devresindeki kapama bobinine seri bağlı.Bu bağlantı şekliyle, kesici kapama yayı, motor tarafından kurulurken, kesici kapama bobini devresi enerjisiz kalıyor. 

Kesici kapama devresinde kapama bobinine antipompaj rölesinin normalde kapalı kontağı seri bağlı. Ayrıca antipompaj devresi ile kapama devresi bir birine paralel bağlı. Her iki devre de kesiciye gelen elektriksel kapama sinyaliyle enerjileniyor. Yani kesiciye kapama kumandası verildiği sürece antipompaj rölesi enerjili kalıyor. Çünkü antipompaj rölesinin kendini mühürlemesini sağlayan normalde açık kontağı kontağı antipompaj rölesine seri bağlı. Dolayısıyla kapama kumandasından sonra, eğer kapama sinyali devam etse bile, kesicinin yayı kuruluysa, antipompaj rölesinin kapama devresine seri bağlı normalde kapalı kontağı açık olacağından kapama bobini enerjilenmiyor. Şimdi eğer kesiciye açma sinyali göderilirse kesici açıyor ama hala mevcut bir kapama sinyali olursa kesici açtıktan sonra tekrar kapanıyor. Bunu ise antipompaj rölesinin kapama devresine seri bağlı normalde kapalı kontağı engelliyor, çünkü antipompaj rölesi kapama sinyali olduğu müddetçe kendini mühürleyip enerjilenmiş kalıyor. Bu antipompaj rölesinin enerjisinin kesilmesinin tek yolu, kesiciye gelen elektriksel kapama sinyalinin kesilmesi oluyor. Dolayısıyla arızadan sonra açan kesicinin tekrar arıza üzerine kapama yapması önlenmiş oluyor.

IEC 62271-100 (Kesici Standartları)

Aşağıdaki tip ve rutin testleri IEC 62271-100 standardına uygun olarak yapılmış olacak veya yaptırılacaktır. Kesicinin kullanılacağı yer (Trafo fideri, hat fideri, reaktör fideri, kapasitör fideri, transfer fideri, kuplaj fideri) ve çalışma şartları dikkate alınarak uygulanacak testler Alıcı tarafından belirlenecektir. Testlerde kullanılacak bütün cihazlar kabul edilen ve onaylanan laboratuarlarda kalibre edilmiş olacaktır. Test cihazlarının kalibre edilmiş olduğu test laboratuarı tarafından belgelenecektir. Testlerde yer alan madde no.ları IEC 62271-100 Edition 1.1 2003-05 versiyonu dikkate alınarak yazılmıştır.

3.1. Tip Testleri

3.1.1. Zorunlu Tip Testleri

- Dielektrik Testleri (Dielectric tests) (IEC 62271-100 madde 6.2)
 Yıldırım darbe gerilim testi (Lightning impulse voltage test)
 Açma-kapama darbe gerilim testleri (Switching impulse voltage tests)
 Şebeke frekanslı gerilim testi (Power frequency voltage test)
 Yardımcı ve kontrol devrelerinin dielektrik testleri (Dielectric tests on auxiliary and control circuits)
 Darbe gerilimi testi (İmpulse voltage test)
 Şebeke frekanslı gerilim testi (Power frequency voltage test)
 Kısmi boşalma testleri (Partial discharge measurement)

- Radyo girişim testi (RIV) (IEC 62271-100 madde 6.3),

- Ana devre direncinin ölçülmesi (Measurement of the resistance of the main circuit) (IEC 62271-100 madde 6.4)
- Sıcaklık artış testleri (Temperature-rise tests) (IEC 62271-100 madde 6.5),
 Ana devrenin sıcaklık artış testi (Temperature-rise tests of the main circuit),
 Yardımcı ve kontrol ekipmanlarının sıcaklık artışı testi (Temperature-rise tests of the auxiliary and control equipment)

- Kısa süreli dayanım akımı ve tepe dayanım akımı testleri (Short time withstand current and peak withstand current tests) (IEC 62271-100 madde 6.6)

- Sızdırmazlık testi (Tightness test) (IEC 62271-100 madde 6.8)

- Elektromagnetik uyumluluk testi (Electromagnetic compatibility test) (IEC 62271-100 madde 6.9)

- Mekanik ve çevresel testler (Mechanical and environmental tests) (IEC 62271-100 madde 6.101)
 Çevre sıcaklığında mekanik çalışma testi (Mechanical operation test at ambient air temperature) (5000 açma-kapama)
Çevre sıcaklığında mekanik çalışma testi, tekrar kapamalı ve tekrar kapamasız kesicilerin, minimum (500), anma (3500) ve maksimum (500) kontrol gerilimlerinde, her biri, K-ta-A olan 4500 çalışma dizisi ve

 Otomatik tekrar kapamalı kesicilerde anma kaynak geriliminde her biri A-0.3 sn-KA-ta-KA olan 500 çalışma dizisi;
 Tekrar kapamasız kesicilerde, anma kaynak geriliminde her biri KA-ta-KA olan 500 çalışma dizisi olmak üzere, toplam 5000 çalışma dizisinden ibarettir.
“ta” zaman aralığı, başlangıç durumuna dönüp düzelme ve/veya kesicinin
parçalarının gereksiz yere ısınmasını önlemek için, birbirini izleyen işlemler
arasında geçmesi gereken zamandır.

- Kısa devre akımında kapama ve açma testleri (Short-circuit current making and breaking tests) (IEC 62271-100 madde 6.106)

- Kapasitif akım anahtarlama testleri (Capacitive current switching tests) (IEC 62271-100 madde 6.111)
 Hat şarj akımı kesme testleri (Line-charging current switching tests)
 Kablo şarj akımı kesme testleri (Cable-charging current switching tests)

- Depreme dayanma testi (Eartquake qualification, high voltage alternating current circuit breakers Guide for seismic qualification of high voltage alternating current circuit-breakers) (IEC 61166)


3.1.2. Uygulanabildiğinde Zorunlu Tip Testleri
- Koruma derecesinin doğrulanması (Verification of the degree of protection) (IEC 62271-100 madde 6.7)
 IP kodunun doğrulanması (Verification of the IP coding)
 Mekanik çarpma testi (Mechanical impact test)

- Mekanik ve çevresel testler (Mechanical and environmental tests) (IEC 62271-100 madde 6.101)
 Düşük ve yüksek sıcaklık testleri (Low and high temperature tests)
 Ağır buzlanma şartları altında çalışma testi (Test to prove the operation under severe ice conditions) (Harici hareketli bölümleri bulunan harici tip kesiciler için istenecek)
 Bağlantı ucu statik yük testi (Static terminal load tests)
 Özel işletme şartları için kesicinin arttırılmış mekanik dayanım testleri (Extended Mechanical Endurance tests on circuit-breakers for special service conditions)

- Kritik akım testleri (Kesicinin kritik akımı varsa istenecek.) (Critical current tests) (IEC 62271-100 madde 6.107)

- Tek faz ve iki faz toprak arızası testleri (Single-phase and double earth fault tests) (IEC 62271-100 madde 6.108)

- Kısa hat arıza testleri (Short-line fault tests) (IEC 62271-100 madde 6.109)

- Faz uyumsuzluğunda kapama ve açma testleri (Out-of-phase making and breaking tests) (IEC 62271-100 madde 6.110)

- Kapasitif akım açma-kapama testleri (Capacitive current switching tests) (IEC 62271-100 madde 6.111)
 Tek kondansatör bankı açma-kapama testleri (Single capacitor bank switching tests)
 Kademeli kondansatör bankı açma-kapama testleri (Back-to-back capacitor bank switching tests)

- Endüktif akımı kesme testleri (Inductive current switching tests) (IEC 1233)
 Transformatör mıknatıslama akımı (Transformer magnetizing current)
 Şönt reaktör akımı anahtarlama testleri (Shunt reactor current switching tests) (IEC 1233, bölüm 4)

3.2. Rutin Testler

Bu şartname kapsamındaki bütün kesicilere imalatçı tarafından uygulanacak rutin testler aşağıda belirtilmiştir.

- Ana devre üzerinde kuruda şebeke frekanslı gerilime dayanım testleri (Power frequency voltage withstand dry test on the main circuit) (IEC 62271-100 madde 7.1)

- Kontrol ve yardımcı devreler üzerinde şebeke frekanslı gerilim testleri (Voltage withstand tests on control and auxiliary circuits) (IEC 62271-100 madde 7.2)

- Ana devre direncinin ölçülmesi (Measurement of the resistance of the main circuit) (IEC 62271-100 madde 7.3)

- Sızdırmazlık testleri (Tightness tests) (IEC 62271-100 madde 7.4)

- Mekanik çalışma testleri (Mechanical operation test) (IEC 62271-100 madde 7.101)

- Tasarım kontrolü ve gözle muayene (Design and visual checks) (IEC 62271-100 madde 7.5)

Yukarıda belirtilen testlere ilave olarak;
- Boya, gümüş ve galvaniz kalınlıklarının ve Garantili Özellikler Listesinin ve fiziki boyutların kontrolü yapılacaktır.

3.3. Saha Testleri

Kesici montajının Yüklenici tarafından yapılması halinde, tamamen monte edilmiş kesici üzerinde aşağıda belirtilen testler Alıcı temsilcilerinin huzurunda yapılacaktır. Yapılacak testlerle ilgili ayrıntıların tamamı Yüklenici tarafından sunulacak ve testler için gerekli test techizatı Yüklenici tarafından sağlanacaktır. Uygulanacak testler;

- Kapama/Açma çalışması ve zamanlama testleri,
- İzolasyon testleri (Kayıp açısı+İzolasyon direnci),
- Ana kontak geçiş dirençlerinin ölçülmesi,
- Akım sınırlandırma kapasitörlerinin güç faktörünün ve kapasitans değerinin ölçülmesi.

Diferansiyel Akım Kesici Tipleri

	Diferansiyel akım kesicilerin performansı AC tipi Yaygın uygulama AC tipleri kaçak alternatif akımları ortaya çıkarmaktadır. Çoğu durumda (akımların uygulamalarında) 50/60 Hz’lik alternatif akımlarda, algılayıcı olarak kullanılmaktadır. A tipi - Özel uygulamalar: tahsis edilmiş hatlar A tipi diferansiyeller AC tipi özelliklerin dışında doğru akım bileşenli kaçakları da ortaya çıkarmaktadır.Hatalı akımlar sinüzoidal olmadığı her seferinde kullanılmaktadırlar. Konut alanlarında, ocak veya pişirme plakası, çamaşır makinası özel hatlarında. Doğru akım kaçakları oluşturabilecek sınıf 1 cihazların bulunduğu diğer tesisatlarda, frekans dönüştürücülü hız ayarlayıcıların olduğu akımlarda... Hpi tipi - Özel uygulamalar Hpi tipi diferansiyeller, standart tarafından konan zorunlu seviyenin çok üzerinde vakitsiz akım kesimlerine karşı ek muafiyet içererek alternatif ve sürekli (A tipi) bileşkeli artık akımları ortaya koymakta ve - 25°C + 40°C, arasında çalışmakta, özel durumlarda da (yeni NF C 15-100) kullanılırlar ve: Bilgi kaybı, bilgisayarın besleme hatları (banka, askeri üs araç gereçleri, hava ikmal merkezi...) Yıldırım düşme riskinin yüksek olduğu yerler Hatların çok bozulduğu yerler (floresan kullanımı) Hatların çok uzun olduğu yerler. Hizmet sürekliliği özel durumu Hizmetin sürekliliği için özel bir dikkatin gerekli olduğu personelsiz bazı konumlarda otomatik şalterlerin zamansız akım kesmesi kabul edilemez (izole edilmiş telefon/TV veya radyo röleli konumlar, pompalama istasyonları...) Hpi diferansiyel şalteriyle motorlu kumanda ve tekrar kurucu bileşimi optimum bir hizmet sürekliliği elde etmeyi mümkün kılar.
	STOP&GO Şebeke geriliminde meydana gelen dalgalanmalar ve diğer dış etkenler tesisattaki koruma cihazlarını (otomatik sigortalar, kaçak akım koruma anahatarları vs...) zamansız açmalarına neden olabilir. STOP&GO otomatik kapamalı kaçak akım koruma cihazı bağlı bulunduğu devreye şebeke gerilimini yeniden vererek elektrik kesintisinden doğabilecek tüm hataları önler.